توسعه گردشگری و نقش بخش خصوصی

رشد پرشتاب صنعت گردشگری در دنیا بیش از همیشه خودنمایی می‌کند و کشورهای موفق در این حوزه به سبب نقش پررنگ بخش خصوصی در این شتاب گیری بیش از هر زمان دیگری مسیر را برای نقش‌آفرینی‌های هرچه بیشتر فعالین این بخش برای مشارکت فعال در این صنعت هموار می‌کنند. بخش خصوصی گردشگری در کشورمان نیز بنا به گفته مسعود سلطانی فر رئیس سابق سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری درحال‌حاضر بیش از ۹۵ درصد امور صنعت گردشگری را در دست دارد و دولت تلاش دارد بیش از گذشته به ایفای نقش نظارتی خود در این حوزه بپردازد. گفته‌های سلطانی فر البته در شرایطی است که برخی از کارشناسان و فعالین بخش خصوصی گردشگری فضا را برای این سطح از مشارکت بخش خصوصی در گردشگری کشور توسط دولت مهیا نمی‌دانند، تا حدود زیادی این رقم را خوش‌بینانه ارزیابی می‌کنند و معتقدند برای رسیدن به چنین ارقامی از مشارکت بخش خصوصی راه بسیاری در پیش است. این موضوع در شرایطی است که رئیس‌جمهور بارها به حضور و مشارکت بخش خصوصی در گردشگری کشور اشاره‌ کرده و چندی پیش نیز در همین ارتباط گفته بود: «نگاه دولت در توسعه گردشگری، زمینه‌سازی برای حضور بخش خصوصی است و ما از حضور سرمایه‌گذاران ایرانی در داخل و خارج از کشور در این زمینه استقبال می‌کنیم.»

20130819132210_travelindustry

در سال‌های اخیر توسعه گردشگری کشورمان بیش از گذشته مورد توجه قرارگرفته و برای بسیاری از دولتی‌ها و بخش خصوصی پیشرفت در این صنعت امروز تبدیل به دغدغه شده است. در سند چشم‌انداز جمهوری اسلامی ایران در افق ۱۴۰۴، سیاست‌های اقتصاد مقاومتی و همچنین در برنامه ششم توسعه کشور نیز موارد بسیاری از این دغدغه‌ها حول توسعه صنعت گردشگری در ایران گنجانده ‌شده است. اگرچه که بااین‌همه در بسیاری از زمینه‌ها عقب‌ماندگی‌های بسیاری به نظر می‌رسد. نمونه‌ای از این‌ پس افتادگی از برنامه‌های بالادستی و دغدغه‌های طرح‌شده در این برنامه‌ها میزان ورود گردشگر در کشور است که هنوز ۵۰ درصد با آنچه در سند چشم‌انداز ۱۴۰۴ پیش‌بینی‌شده، فاصله دارد که لازم است برای رسیدن به این نرخ در پایان دوره سند چشم‌انداز ۲۰ ساله کشور، سالانه رشد ۱۲ تا ۱۴ درصدی در جذب گردشگر خارجی محقق شود.

 

رفع موانع و حمایت از بخش خصوصی کلید توسعه گردشگری

در همین ارتباط و برای بررسی دغدغه‌ها پیرامون توسعه گردشگری کشور با توجه به سیاست‌های بالادستی به‌خصوص سیاست‌های اقتصاد مقاومتی، کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی ایران در میانه‌های هفته دوم آبان ماه میزبان نشستی با عنوان توسعه گردشگری، ضرورت اقتصاد مقاومتی بود. کمیسیون گردشگری پارلمان بخش خصوصی در این نشست علاوه­بر اعضای خود میزبان برخی کارشناسان و چهره‌های دانشگاهی ازجمله محمود ضیایی دانشیار گروه مدیریت جهانگردی دانشگاه علّامه طباطبائی و سردبیر فصلنامه مطالعات مدیریت گردشگری و همچنین ابوالفضل کزازی دانشیار دانشگاه علامه طباطبایی نیز بود.

احمد اصغری رئیس کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی ایران در این نشست با اشاره به سیاست‌های اقتصاد مقاومتی گفت: «بخش خصوصی راه توسعه گردشگری را در اجرای درست ۲۴ بند ابلاغی مقام معظم رهبری در خصوص اقتصاد مقاومتی می‌داند.»

اصغری اظهار کرد: «رفع موانع راه‌اندازی کسب‌وکار، حمایت در جهت کاهش هزینه‌های تولید از طریق معافیت‌های مالیاتی و ارائه تسهیلات مالی، حمایت از تعاونی‌های بخش گردشگری و کسب‌وکارهای کوچک و متوسط، حمایت و آموزش رسانه‌ای در خصوص کسب‌وکارهای نو گردشگری ازجمله حمایت‌هایی است که می‌توان از بخش گردشگری انجام داد.»

وی با پیشنهاد این‌که با توسعه پایه‌های مالیاتی بخش گردشگری و اختصاص بخشی از منافع حاصله به توسعه‌بخشی مناطق، ارتقای نظام مالیات‌های غیرمستقیم به‌ویژه مالیات بر مصرف در خدمات اختصاصی و خدمات عمومی مورد استفاده گردشگران با رعایت مشوق‌های در نظر گرفته‌شده برای توسعه گردشگری می‌توان به تحقق سیاست مشخص‌شده در این حوزه جامع عمل پوشاند، افزود: «باید با تبیین ابعاد اقتصاد مقاومتی و گفتمان سازی آن به‌ویژه در محیط‌های علمی، آموزشی و رسانه‌ای و تبدیل آن به گفتمان فراگیر و رایج ملی به درون‌زا کردن اقتصاد کمک کرد.»

در ادامه این نشست، ضیایی، دانشیار گروه جهانگردی دانشگاه علامه طباطبایی با اشاره به اینکه توسعه گردشگری نیازمند ایجاد هماهنگی بین اسناد بالادستی و پشتوانه قانونی و دستورالعمل‌ها است، گفت: «باید به سند چشم‌انداز توسعه، اظهارنظرهای مسئولان در خصوص گردشگری به‌عنوان یک فرصت برای ایجاد رونق نگاه کرد.»

وی بابیان اینکه برخی از مسئولان هنوز به توسعه گردشگری باور ندارند، اظهار کرد: «باید اذعان کرد که بیلان کاری گردشگری کشورمان در ۲ سال گذشته منفی بود و در سال ۹۳ بیش از ۲ میلیون تراز منفی وجود داشت.» ضیایی اظهار کرد: «نکته قابل‌تأمل در این زمینه مبتنی بر این مهم است که اگر تمهیدات مناسب اتخاذ شود و گردشگری خارجی به ایران‌گردی تبدیل شود، رقمی معادل ۱۴ میلیارد دلار صرفه‌جویی ارزی صورت خواهد گرفت.»

همچنین در این نشست کزازی دانشیار دانشگاه علامه طباطبایی نیز بابیان اینکه اتکا به روش‌های نوین مدیریت، حفظ ماهیت و هویت اقتصاد ملی، توانمندسازی و افزایش کارایی مدیریت و نظام اداری، جلب مشارکت مردم در امر سرمایه‌گذاری ازجمله راهکارهای ایجاد توسعه در بخش گردشگری و تحقق اقتصاد مقاومتی است، یادآور شد: «تحرک دیپلماسی خصوصاً دیپلماسی اقتصادی، حذف تدریجی هزینه‌های عمومی درآمدهای نفتی و توانمندسازی و بهره‌برداری از منابع انسانی نیز از دیگر راهکارها در این زمینه است.»

 

پایین‌تر از ۴۰ درصد؛ سهم بخش خصوصی از گردشگری ایران

در ارتباط با جایگاه و نقش بخش خصوصی در توسعه گردشگری ایران محمد امیرزاده عضو کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی تهران در گفت وگو با کیمیای ایران می‌گوید: «در اسناد بالادستی کشور به نقش ویژه بخش خصوصی برای توسعه صنعت گردشگری تأکید شده و فعالان این بخش نیز از توان و استعداد بالایی برای توسعه صنعت گردشگری و افزودن بر سهم این صنعت در اقتصاد کشور برخوردارند. اگر به این توان و استعداد بها داده شود، می‌توان امید داشت که جایگاه بخش خصوصی در صنعت گردشگری ارتقا یافته و درنتیجه شاهد توسعه این صنعت در کشور باشیم.»

امیرزاده با انتقاد از آمارهای اعلام‌شده از سهم بخش خصوصی در صنعت گردشگری کشور خاطرنشان می‌کند: «آمارهای اعلام‌شده از سهم بخش خصوصی در صنعت گردشگری ایران با واقعیت‌های موجود بسیار فاصله دارد.»

عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی تهران سهم ۹۵ درصدی بخش خصوصی در گردشگری ایران که توسط رئیس سابق سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری اعلام‌شده را ماحصل جمع بخش خصوصی و بخش‌های نیمه‌دولتی نیمه عمومی می‌داند و می‌افزاید: «آمار ۹۵ درصدی که اعلام‌شده به نظر تنها برای استفاده تبلیغاتی بوده، در غیر این صورت هم مسئولین مربوطه و هم فعالین بخش خصوصی به‌خوبی می‌دانند که بخش خصوصی واقعی در صنعت گردشگری ایران کمتر از ۴۰ درصد سهیم است و مابقی در اختیار هلدینگ­ها و نهادهای نیمه‌دولتی و نیمه‌خصوصی است که مرتبط با ارگان‌های صاحب سرمایه هستند و جا را برای نقش‌آفرینی بخش خصوصی واقعی در گردشگری کشور محدود کرده‌اند.»

وی در پایان به نقش مؤثر اتاق بازرگانی و کمیسیون گردشگری این اتاق در ارتقاء جایگاه بخش خصوصی گردشگری در کشور اشاره می‌کند و می‌افزاید: «اتاق بازرگانی در هشتمین دوره خود در سطوح مختلف تلاش‌های خوبی برای ارتقاء جایگاه بخش خصوصی داشته و از تمامی توان خود درقالب کمیسیون گردشگری برای نقش‌آفرینی هرچه بیشتر در این حوزه بهره می‌برد. حضور و تلاش‌های افرادی چون مهندس مهر علیزاده در رأس کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی تهران که تجارب مدیریتی بسیاری داشته و با چالش‌ها و دغدغه‌های بخش خصوصی در حوزه گردشگری آشناست و یا آقای اصغری رئیس کمیسیون گردشگری اتاق ایران که سال‌هاست به‌طور تخصصی در بخش گردشگری مشغول به کار است، گواهی است بر همت و توجه اتاق بازرگانی به توسعه گردشگری و حضور پررنگ‌تر بخش خصوصی واقعی در این حوزه است.»

منبع: روزنامه کیمیای ایران

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *